دل نوشته ها؛ وبلاگ شخصی امیر حسین فقیهی وبلاگ, وب لاگ, امیر حسین فقیهی, سفر به قبله,

فیلم سینمایی پایان نامه به کارگردانی حامد کلاهداری و با بازی افرادی چون شریفی‌نیا، تفتی، ارجمند، نجفی، هاشم‌پور، کمیلی، افشاری، مظلومی، اوسیوند، کاویانی و چند چهره دیگر، روایت روزهای پس از انتخابات 88 ایران است. روزهایی پر تنش برای کشور که نقش جوان‌ها در آن پررنگ‌تر از دیگر اقشار جامعه بود. فیلم در بازه‌ی زمانی حدود 12 ساعته، از عصر تا نیمه شب، داستان چهار جوان دانشجو را به تصویر می‌کشد که با قصد ارائه پایان نامه یکی از آن‌ها به استادش، وارد تشکیلات دشمنان نظام می‌شوند. مافیایی که قصد بهره‌مندی از آشوب‌های خیابانی را دارد و با شبکه‌های غربی نیز در ارتباط است.
متن بالا، توضیحی کوتاه در مورد داستان فیلم بود. پایان نامه، هم موضوع خوبی دارد، هم داستان مناسبی. حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری سال 88 آن‌قدر مهم هست که در مورد آن چندین فیلم ساخته شود و از دیدگاه‌های مختلف بررسی شود. چنان چه در همان بحبوحه حوادث، شاهد فیلمی از دختر مخملباف بودیم که در قامت مخالف با نظام، به سرعت ساخته و دیده شد. کم‌کاری البته از درون نظام بود. چرا کسی از درون نظام نباید در مورد این مساله فیلم بسازد؟ همین که آقایان شمقدری به عنوان تهیه کننده و کلاهداری در قامت مجری طرح و کارگردان پرداختن به این موضوع را وظیفه خود دانستند جای تقدیر دارد.
در مورد محتوا و پیام فیلم چند اتفاق ناگوار افتاد. اول آن که فیلم در همان سکانس اولِ قبل از تیتراژ لو رفت. چه لزومی داشت که اسم احمدی نژاد آورده شود؟ یا مثلا این که فیلم می‌خواهد داد بزند یکی از آقازاده ها هم جزو تیم مافیایی هست، باعث تنزل فیلم شده. حتی به نظر نگارنده، پیام فیلم والاتر از سیاسی کاری‌هایی هست که در زمان انتخابات شد. جا داشت تا از نمادهای کلی‌تری استفاده شود تا فیلم بیننده بیشتری داشته باشد و مخاطبان دچار سوء برداشت نشوند.
از خصوصیات مثبت این فیلم می‌توان به انتخاب بازیگر اشاره نمود که از چهره‌های آشنای سینمایی بهره گرفته است. اما همین تعدد بازیگر تا حدودی به فیلم لطمه زده و موجب شلوغی فیلم شده است.
فیلم برداری، صحنه‌های اکشن و نورپردازی و صداگزاری مناسب هم باعث شده تا فیلم قابل تحمل باشد و تماشاگر تا آخر فیلم سر جای خود بنشیند. اما این فیلم، از لحاظ ساختار، بیش از حسن، عیوب فاحشی دارد.
ریتم فیلم اصلا خوب نیست. یک‌نواخت هم نیست. برخی سکانس ها به کمک صدا، تصاویر اکشن و دیالوگ‌ها تند می‌شود و در بعضی از سکانس‌ها شاهد کندی بیش از حد ریتم هستیم. همین موضوع نشان دهنده این است که فیلم‌نامه ضعیف است. آنچنان که باید، پخته نشده و می‌توانست دیالوگ‌ها و حرف‌ها و شعارهای بهتری را انعکاس دهد. با توجه به این که معمولا نوشتن فیلم‌نامه های پلیسی و معمایی دشوار است، تعدادی سوراخ هم در فیلم نامه پایان نامه وجود داشت.
کارگردانی کار هم حرف دارد که این موضوع را می‌توان گذاشت به حساب تازه کار بودن حامد کلاهداری. البته بعضی از سکانس‌ها خوب از آب در آمده و به عنوان تک تکانس می‌تواند جذاب و قابل تقدیر باشد. مثل صحنه‌های فرار.
از دیگر نکات منفی فیلم که باعث شده تا درجه فیلم کاهش یابد، مبهم بودن برخی کاراکترها است. چنانچه در فیلم شاهد حضور بازیگران بسیاری هستیم که در اواسط داستان وارد می‌شوند ولی خوب تعریف نمی‌شوند. این مساله تا جایی ادامه دارد که حتی در پایان فیلم مخاطب نمی‌فهمد دقیقا کدام بازیگر پلیس یا کدام یک، از نیروهای امنیتی است. به عنوان مثال نقش احمد نجفی چیست؟ او مشاور کیست؟ منظور از حاج آقا چه کسی است؟ ایشان در کدام طیف قرار می‌گیرد؟ یا مثلا یکی از شخصیت‌های اصلی داستان که کامران تفتی آن را بازی می‌کند، با وجود نقش پررنگ، بسیار مبهم است.
فیلم شروع خوب و امیدوار کننده‌ای دارد ولی پایان آن، آنچنان که انتظار می‌رود روحیه بخش نیست. فیلم پایان تلخی دارد. کشته شدن سه نفر از 4 دوست دانشجو و چند نفر دیگر گواه این مدعاست. همچنین بهتر بود در صحنه‌های پایانی فیلم، نشانه‌هایی از پیروزی جناح حق نشان داده شود. حتی اگر فیلم با طلوع خورشید تمام می‌شد بهتر بود و نتیجه روشن‌تری به مخاطب القا می‌نمود.
اما نکته پایانی، به نظر نگارنده این است که فیلم، فیلم نظام بود و نه فیلم طیف یا گروه خاصی. فیلم نه به جناحی توهین کرد و نه قصد طرفداری از کسی را داشت. ما به این‌گونه فیلم‌های سیاسی بیشتر نیاز داریم. سیاستی که در مقابل سیاست غرب ایستاده و از سیاست نظام دفاع کند.